OAR@UM Collection:https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/369972026-04-10T10:57:41Z2026-04-10T10:57:41ZProcessi u attitudnijiet differenti lejn ir-riformi ortograficihttps://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/379072020-06-03T13:01:48Z2018-01-01T00:00:00ZTitle: Processi u attitudnijiet differenti lejn ir-riformi ortografici
Abstract: Fl-ewwel kapitlu ser inkun qed nagħti ħarsa ġenerali lejn xi tfisser il-kelma ‘ortografija’, ir-riformi li huma ta’ ħtieġa biex l-ortografija tiġi aġġornata, l-aġenti li huma responsabbli għal dawn ir-riformi, u kif wieħed jirreaġixxi għal kwalunkwe tip ta’ riforma. Dawn l-aspetti jikkonfermaw l-importanza li r-riformi tal-ortografija nqisuhom bħala parti minn studju soċjolingwistiku u dan ikompli jissaħħaħ permezz tat-taqsima li tittratta l-bilingwiżmu u l-effetti tiegħu fl-iżvilupp ortografiku bikri. Forsi l-iktar punt li għandu jingħata importanza f’riformi bħal dawn huwa li, minkejja li mhux kulħadd ser jaqbel ma’ dak li jiġi deċiż, l-importanti li tkun ittieħdet l-iktar deċiżjoni vijabbli u li kulħadd jingħata r-raġunijiet ta’ għażla fuq oħra. Fit-tieni kapitlu ser nittratta r-riformi ortografiċi fi tliet lingwi partikolari, il-Portugiż, il-Ġermaniż, u l-Olandiż. L-għażla ta’ dawn it-tliet lingwi saret minħabba li huma lingwi li għaddew minn diversi riformi ortografiċi u għalhekk jidhru d-diversi aspetti li jiġu diskussi fl-ewwel kapitlu. Hawnhekk ser inkun qed niddiskuti x’wassal lil dawk li jieħdu ħsieb il-lingwa biex jiddeċiedu li jkun hemm bżonn riforma, id-diskussjoni u l-proċess ta’ implimentazzjoni,
u essenzjalment l-attitudnijiet kemm tal-professjonijiet kif ukoll ta’ dawk li jagħmlu użu mil-lingwa fil-ħajja ta’ kuljum.
Description: B.A.(HONS)MALTESE2018-01-01T00:00:00ZIl-lirika tal-festival ‘L-Ghanja tal-Poplu’ bħala mera tal-bidliet soċjali 1973 – 2017https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/379042025-12-09T11:18:04Z2018-01-01T00:00:00ZTitle: Il-lirika tal-festival ‘L-Ghanja tal-Poplu’ bħala mera tal-bidliet soċjali 1973 – 2017
Abstract: L-ewwel kapitlu ser jitkellem fuq il-kanzunetta Maltija inġenerali mill-isfond storiku. Ħa nibda billi nieħu l-isfond tal-għana Malti flimkien maż-żmien tas-sittinijiet u l-influwenzi barranin li affettwaw jew iffurmaw il-kanzunetta. Minn hemm ser nitkellem fuq il-kanzunetta tal-bidu: il-makkjetta, u l-kanzunetti ta’ mħabba u folkloristiċi. Fl-aħħar ser nittratta l-kanzunetta impenjata u nfisser il-mod ta’ kif din mill-bidu tagħha kellha l-iskop li tintrabat mar-realtà ta’ madwarha u tagħti l-importanza kbira lil-lirika tagħha.
It-tieni kapitlu jittratta direttament il-festival L-Għanja tal-Poplu. L-ewwel nett ser nitkellem fuq il-bidu tal-festival, meta kien imsejjaħ ‘Festival Folk’ u kien isir bejn il-membri tal-għaqda tal-Youth Travel Circle (YTC) biss. Minn hemm ħa ndur għall-festival meta bidel ismu u beda jiġi organizzat fuq skala nazzjonali mill-1987 sal-2017. Ser insemmi wkoll it-temi ewlenin matul is-snin, kif ukoll il-bidu tal-fenomenu tal-kantawturi.
Min-natura stess tal-festival, ma jistax jonqos li l-bidliet u l-ġrajjiet lokali u dinjin ikunu riflessi fil-lirika tal-kanzunetti tal-festival. Fit-tielet kapitlu ħa nagħti ħarsa dettaljata lejn il-ġrajjiet u l-iżviluppi li seħħew fostna mill-bidu tal-festival sal-aħħar. Ħa nara x’impatti u bidliet kien hawn fis-soċjetà, l-aktar f’oqsma importanti bħalma huma l-edukazzjoni u l-konsiderazzjoni tal-minoranzi. Ser insemmi wkoll ġrajjiet importanti dinjin u lokali li seħħew matul is-snin u li wieħed seta’ jistenna li jkunu rappreżentati f’festival li nħoloq biex ikun sewwasew “L-Għanja tal-Poplu”.
Ir-raba’ kapitlu huwa l-bażi tar-riċerka tiegħi u ser jinqasam f’żewġ taqsimiet, l-ewwel taqsima ser tkun fuq ġrajjiet lokali u dinjin, filwaqt li t-tieni taqsima ser tkun fuq tradizzjonijet u snajja’ Maltin. Fl-ewwel taqsima ser nistħarreġ kemm il-lirika tal-kanzunetti kienet qed issemmi u tinterpreta l-ġrajjiet li jkunu qed iseħħu f’pajjiżna, filwaqt li nosserva wkoll xi avvenimenti li kienu ta' importanza u ma ssemmew fl-ebda kanzunetta. Fit-tieni taqsima ser nixħet ħarsti fuq il-kanzunetti tal-festival li jsemmu aspetti tradizzjonali Maltin u nispjega x’inhi eżatt din it-tradizzjoni.
L-aħħar kapitlu huwa meħud iżjed minn lenti personali, u fih ser ngħaddi kummenti fuq ir-riżultati tar-riċerka tiegħi. F’dan il-kapitlu qisni ser ngħaddi lill-festival minn ġuri u mill-informazzjoni kollha li ksibt ħa nara fil-verità kienx tassew mera tas-soċjetà jew le.
Description: B.A.(HONS)MALTESE2018-01-01T00:00:00ZFrancesco Caruana u l-hidma letterarja tieghuhttps://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/379032020-06-03T12:59:30Z2018-01-01T00:00:00ZTitle: Francesco Caruana u l-hidma letterarja tieghu
Abstract: L-ewwel kapitlu jistħarreġ il-ġeneri li Francesco Caruana ttratta, fosthom il-ballata, il-leġġendi u l-għana tal-fatt. Se nitkellem dwar ir-romantiċiżmu, il-perjodu li fih Caruana kiteb, anki fuq ir-rumanz Malti: ir-rumanz tal-faxxikli, ir-rumanz gotiku, ir-rumanz popolari u n-narrattiva storika. L-għan huwa li niddiskuti wħud minn dawn il-ġeneri, sabiex ikolli bażi soda biex inkun nista’ noħroġ is-similaritajiet u l-kuntrasti. Barra minn hekk, se tingħata importanza lill-istil li bih kiteb il-poeta Caruana.
Fil-kapitlu ta’ wara, nislet bosta karatteristiċi komuni, u kuntrastanti, mill-figura femminili ta’ Caruana, il-mitoloġija Griega, il-Bibbja, ir-rumanzi Malti u d-drammi ta’ Shakespeare. L-għan ta’ dan il-kapitlu hu li nikkompara l-figura tal-mara f’ġeneri u żminijiet differenti.
Fit-tielet kapitlu se niddiskuti elementi prinċipali fix-xogħlijiet ta’ Francesco Caruana, li huma l-qtil, il-mewt u l-imħabba. Se neżamina diversi relazzjonijiet fil-poeżiji ta’ Caruana, bejn l-aħwa, il-ħbieb u l-maħbubin. Tiġi diskussa t-terminoloġija tal-fallaċja patetika fil-poeżija ta’ Anton Buttigieg, u se nikkompara wkoll il-kitba ta’ Caruana mal-poeżija ta’ Giacomo Leopardi. Barra minn hekk, se nosserva kif jitħaddem il-motiv tal-adulterju fil-versi ta’ Francesco Caruana. F’dan il-kapitlu se nistħarreġ l-istqarrija tal-espert kriminoloġiku Edward Attard u se noħroġ is-similaritajiet u l-kuntrasti mal-verżjonijiet ta’ Caruana. L-għan ta’ dan il-kapitlu hu li nenfasizza l-elementi prinċipali u noħroġ l-effetti li jispikkaw l-aktar u huma simili għall-fatti reali fil-poeżiji ta’ Caruana.
Fl-aħħar kapitlu se tingħata importanza lill-intertestwalità fix-xogħlijiet ta’ Caruana. Il-poeżija ta’ ‘Ġuanna d’Ark’ se tiġi pparagunata mad-dramm ta’ Bernard Shaw filwaqt li l-poeżija ‘Il-Qattiel ta’ missieru’ se nqabbilha mal-pubblikazzjoni tas-seklu dsatax ta’ Adriano Salani. Se niddiskuti wkoll il-poeżija li titkellem fuq ix-xorti għaliex din il-poeżija ma daħlet fl-ebda kapitlu u għalhekk ħassejt li kelli nittrattaha f’sezzjoni għaliha. L-għan ta’ dan il-kapitlu hu li noħroġ termini jew elementi li fil-kapitli ta’ qabel kienu jidhru irrelevanti.
Description: B.A.(HONS)MALTESE2018-01-01T00:00:00ZL-omm u t-tfal : fir-raħal ta’ fuq u r-raħal t’isfel fiz-Żejtunhttps://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/379012021-06-02T07:59:47Z2018-01-01T00:00:00ZTitle: L-omm u t-tfal : fir-raħal ta’ fuq u r-raħal t’isfel fiz-Żejtun
Abstract: Preżentament iż-Żejtun huwa maqsum f’żewġ irħula. Ir-Raħal ta’ Fuq fejn maż-Żwieten huwa magħruf bħala Ħal Bisbut filwaqt li r-Raħal t’Isfel huwa rikonoxxut bħala Ħal Bisqallin. Għalkemm din id-diviżjoni ilha teżisti fost iż-Żwieten, Fiott fil-ktieb tiegħu ‘The South part 2,’ jgħid li din il-qasma bejn ir-raħal ta’ Fuq u r-raħal t’Isfel mhijiex waħda uffiċjali għaliex mhijiex maqsuma abbażi ta’ ġeografija iżda abbażi t’altitudni (Fiott 51). Id-djalett Żejtuni jkompli jikkumplimenta lir-raħal u jagħmlu partikolari minn irħula oħra. F’din it-teżi xtaqt niskopri aktar dwar iż-Żwieten u d-djalett tagħhom. L-għan prinċipali ta’ din it-teżi kien li nara jekk l-ommijiet ikellmux lit-tfal tagħhom bid-djalett u fejn l-aktar li jinsab jekk mhux fir-raħal ta’ Fuq jew fir-raħal t’Isfel. Xtaqt ukoll nistħarreġ jekk l-ommijiet li jitkellmu bid-djalett mhux qegħdin jgħaddu d-djalett lit-tfal tagħhom kif ukoll xtaqt nanalizza kif jaħsbuha l-ommijiet dwar id-djalett u t-tfal. Sabiex nagħmel dan kelli bżonn nirrekordja t-taħdit ta’ bejn l-ommijiet u t-tfal kif ukoll ħejjejt kwestjonarju sabiex jimtelà mill-ġenituri. Sabiex nanalizza bir-reqqa dan kollu użajt ir-riċerka kwalitattiva. Ovvjament il-parteċipanti kellhom ikunu ommijiet li joqogħdu ż-Żejtun u li l-età tagħhom tvarja bejn il-ħamsa u tletin sena u l-ħamsin sena filwaqt li t-tfal tagħhom kellhom ikunu ta’ bejn it-tnax-il sena u s-sittax-il sena. Lill-parteċipanti ddividejthom skont mil-liema naħa tar-raħal kienu ġejjin minna.
It-teżi tiegħi hija maqsuma fi tliet taqsimiet prinċipali. L-ewwel kapitlu jittratta kemm riċerkaturi barrani kif ukoll riċerkaturi Maltin li huma stabbiliti li kitbu dwar is-soċjolingwistika. F’dan il-kapitlu inkludejt ukoll lil xi studenti li kitbu u wettqu r-riċerka tagħhom fis-suġġett tas-Soċjolingwistika. F’dan il-kapitlu ttrattajt suġġetti li għandhom x’jaqsmu mal-qasam soċjolingwistiku u d-djalett bħad-diglossja, il-bilingwiżmu u l-lingwa u t-tfal.
It-tieni Kapitlu huwa dak tal-Metodoloġija, li jittratta d-diffikultajiet li sibt waqt li kont qed inħejji għal din ir-riċerka. Barra minn hekk huwa kapitlu li jiġbor pass pass il-mod ta’ kif imxejt sabiex sibt il-parteċipanti, biex ġbart l-informazzjoni mingħand il-parteċipanti kif ukoll bosta vantaġġi u żvantaġġi oħra li ltqajt magħhom waqt li kont qed nagħmel dan l-istudju.
It-tielet Kapitlu huwa dak tal-Analiżi u r-Riżultati. Mit-titlu stess wieħed mill-ewwel jinduna dwar x’ser ikun qiegħed jiġbor fih dan il-kapitlu. Fil-fatt jiġbor fih l-analiżi u r-riżultati li ħarġu kemm mis-sessjonijiet tar-rekordjar kif ukoll mit-tweġibiet tal-kwestjonarju li qassamt lil kull parteċipanta li kienet parti minn dan l-istudju.
Il-Konklużjoni ta’ din it-teżi, barra li tiġbor il-punti ewlenin tar-riċerka tiegħi, titkellem ukoll dwar xi xogħlijiet futuri fejn fl-opinjoni tiegħi għandhom isiru xi riċerki dwarhom kif ukoll kelmtejn dwar id-djalett b’mod ġenerali.
Description: B.A.(HONS)MALTESE2018-01-01T00:00:00Z