https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/62489 2026-04-12T23:58:13Z 2026-04-12T23:58:13Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/70536 2026-01-27T13:59:10Z 2020-01-01T00:00:00Z

Title: L-alterità fis-sensibilità lirika ta’ Immanuel Mifsud Abstract: F’din it-teżi se nittratta l-alterità jew il-kunċett tal-Ieħor, l-Oħra, jew l-Oħrajn fis-sensibilità lirika ta’ Immanuel Mifsud, u għalhekk, se nkun qegħda nistudja l-involviment tal-poeta ma’ dan il-fenomenu barrani, esterjuri, għarib iżda wkoll intimu, domestiku u familjari għallkuxjenza poetika tiegħu. L-analiżi dwar il-manifestazzjonijiet tal-Ieħor fil-poeżija jew lejn kulma huwa ’l hinn mill-Jien ta’ Mifsud, madanakollu, se tkun qed tressaqni wkoll dejjem aktar qribu. F’dan is-sens, l-iskrutinju dwar l-alterità se jservi wkoll bħala stħarriġ dwar ilpersona, l-innifsi tal-poeżija. Wara kollox, wieħed ma jinbeniex mingħajr il-preżenza talieħor. Din il-kumplimentarjetà etika, korporali, u xi minn daqqiet kunfliġġenti bejniethom, se tkun is-sies tal-argument ewlieni f’din it-teżi. Sabiex nistħarreġ l-alterità, fl-analiżi tal-poeżiji se nagħti importanza lil kulma jinsab lil hinn mill-persona, fis-sens ta’ qabilha jew warajha, bħala persuna fiżika, ambjent, jew saħansitra bħala prospett jew passat. Bl-istess argument se nippreżenta stħarriġ dwar kulma jinsab madwarha jew saħansitra fiha, li ma huwiex hi. U għalhekk se nqis dan il-prinċipju bħala s-sens ġenerali li minnu tissawwar l-alterità fil-poeżija. Fl-istess linja ta’ ħsieb, se nkun qed nargumenta li dawn id-diverġenzi tal-Ieħor, spazjali daqskemm temporali, mill-persona jingħarfu wkoll bħala konverġenzi tiegħu mal-istess sensibilità li tfittixhom. Dan il-paradoss li permezz tiegħu tinbena jew tinħatt l-identità tal-Jien u magħha l-alterità tal-Ieħor matul irriċerka se jkompli jitwessa’ permezz ta’ leħmiet fenomenoloġiċi u Eżistenzjali applikati fuq il-kuntesti varji tal-poeżija. B’interventi kontinwi mill-filosofija, se nkun qed nevalwa l-perċezzjoni tal-kelliem mifruxa għall-komportament u t-tiġrib sensorjali sħiħ ta’ ġismu. Dan se jwassalni biex ngħaddi mill-għarbiel il-ħarsa tal-persona li daqqiet tiġġarrab bħala l-aġent kostituttiv taddinja lirika u daqqiet oħra timmanifesta ruħha bħala l-ġabra nnifisha tal-kostitwenti li jiffurmawha, il-prodott finali tal-viżjoni. Se nsib li l-ħarsa lirika hija komposta minn xejriet estetiċi daqskemm esperjenzi onejriċi. Imbagħad nirraġuna li dan it-tiġrib sofistikat tassensibilità lirika, madanakollu, isib għeruqu f’saffi iktar primordjali tal-esperjenza umana. Hawnhekk nibda nittratta d-dominju preriflessiv jew ir-reġjun prepersonali tal-poeżija kkaratterizzat mill-kelma karnali jew mis-silenzju artikulat bejn il-korpi. Wara ngħaddi għallmetafora interkorporali, it-teknika li b’lingwaġġ ġestikulari komuni għall-komponenti li jiffurmawha, torbot sfiq ma’ xulxin is-sensibilitajiet siekta li jlaħħmuha. F’dan il-Laħam dinji tal-poeżija, kunċett ieħor li nissellef minn Merleau-Ponty, nibda ninnota wkoll aspetti ta’ riversibilità li jisfumaw il-metafora interkorporali għal ġo teknika oħra: il-kjażmu, irrealizzat b’diverġenza karnali bejn il-korp senzjenti u dak sensibbli fil-poeżija. Dan id-diskors fenomenoloġiku mibni fuq il-filosofija ta’ Levinas u l-fenomenoloġija ta’ Merleau-Ponty jlestini għat-taqsima finali tat-teżi li fiha, permezz tal-Eżistenzjaliżmu ta’ Jean-Paul Sartre u tal-istudji rispettivi ta’ Oliver Friggieri u Bernard Micallef, niddiskuti leżistenzi varji tal-persona f’Mifsud. Hawnhekk nargumenta li proprju għax hija libera, ilkuxjenza lirika kontinwament ikollha tagħżel bejn il-qagħdiet kunfliġġenti li jirrappreżentawha. Description: M.A.MALTESE

2020-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/62706 2020-11-01T06:17:11Z 2020-01-01T00:00:00Z

Title: Is-sengħa tal-ħjata : ġabra lessikali Abstract: L-għan ewlieni ta’ din it-teżi huwa li permezz tal-intervisti li għamilt malparteċipanti tiegħi, nikseb kemm jista’ jkun informazzjoni rigward is-sengħa tal-ħjata biex b’hekk nibni glossarju bit-terminoloġija marbuta magħha. Barra minn hekk, xtaqt indaħħal daqsxejn studju soċjolingwistiku f’xogħli wkoll. Madankollu, dan seta’ jseħħ biss b’mod limitat minħabba l-fatt li għar-riċerka tiegħi użajt żewġ parteċipanti biss. Il-varjabbli soċjolingwistiċi tas-sess u tal-età innewtralizzajthom minħabba li l-informanti t-tnejn kienu nisa u b’hekk ma stajtx nagħmel paragun mal-irġiel u t-tnejn ġejjin mill-istess grupp ta’ etajiet. Il-varjabbli tal-ġeografija huwa l-uniku wieħed li seta’ jħallili impatt fuq il-lingwaġġ li jużaw, iżda xorta waħda dan ma ġiex studjat b’mod kwantitattiv għalhekk il-kummenti tiegħi huma kemmxejn limitati wkoll f’dan l-aspett. Dan ix-xogħol jinqasam f’sitt kapitli b’kollox. L-ewwel kapitlu huwa dan, l-introduzzjoni, fejn wieħed jieħu idea bażika ta’ f’xiex ser tkun tikkonsisti din it-teżina. It-tieni kapitlu huwa l-ħarsa kritika fejn fih nagħti ħarsa lejn xogħlijiet oħra li għandhom x’jaqsmu mal-istudju tiegħi. Dan il-kapitlu jinqasam fi tlett sezzjonijiet: fl-ewwel waħda niddiskuti fid-dettall tliet teżijiet oħra relatati mar-reġistru. Fit-tieni sezzjoni nagħti daqsxejn informazzjoni rigward l-oqsma tal-lingwa li ser inkun qed niffoka fuqhom l-iżjed bħas-soċjolingwistika u l-varjabbli tagħha u r-reġistru, filwaqt li fit-tielet sezzjoni niddiskuti xi xogħlijiet li saru relatati mas-sengħa tal-ħjata. It-tielet kapitlu jitratta l-metodoloġija. F’dan il-kapitlu primarjament niddiskuti ż-żewġ tipi ta’ metodi li jistgħu jintużaw għal studji bħal dan. Imbagħad nispjega fid-dettall il-metodoloija li użajt jien biex wettaqt ir-riċerka tiegħi. Lejn l-aħħar ta’ dan il-kapitlu niddiskuti wkoll l-istudju pilota u anke d-diffikultajiet li ltqajt magħhom waqt l-istudju. Ir-raba’ u l-ħames kapitli huma l-iżjed kapitli kruċjali ta’ dan ix-xogħol. Ir-raba’ kapitlu huwa l-analiżi tar-riżultati li ksibt minn din ir-riċerka. Dan jinqasam f’diversi sezzjonijiet. Fl-ewwel parti ta’ dan il-kapitlu ser inkun qed nagħmel xi kummenti ġenerali rigward ir-riżultati li ksibt minn din ir-riċerka. Fit-tieni parti ser inkun qed nagħmel analiżi dettaljata tar-riżultati billi nħares lejn it-tabelli waħda waħda. Fl-aħħar nett ser inkun qed nanalizza r-riżultati mil-lenti soċjolingwistika. Il-ħames kapitlu huwa l-glossarju fejn fih hemm it-terminoloġija kollha li ġbart mill-intervisti miġburin f’diversi tabelli. Is-sitt kapitlu huwa l-konklużjoni fejn fih nagħmel l-aħħar kummenti tiegħi rigward ir-riżultati li ksibt minn dan l-istudju u nagħti wkoll xi suġġerimenti lil dawk kollha li ser ikunu qed jagħmlu xi teżina simili għal tiegħi fil-futur. Fl-aħħar nett, wara l-biblijografija, hemm l-appendiċi fejn fih insibu l-ġabra ta’ ritratti u l-ħoloq għall-vidjows li wżajt għall-intervisti ta’ din ir-riċerka. Description: B.A.(HONS)MALTESE

2020-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/62704 2020-11-01T06:17:10Z 2020-01-01T00:00:00Z

Title: Il-ħakma tal-plural mit-tfal tar-raba’ sena primarja Abstract: Dan ix-xogħol huwa mqassam f’diversi taqsimiet. L-ewwel kapitlu, wara d-daħla, jipprovdi ħarsa ġenerali lejn xogħlijiet li saru u li għandhom relevanza għat-tema ta’ dan l-istudju partikolari. Il-kapitlu jippreżenta mixja li l-punt tat-tluq tagħha huwa l-istudji internazzjonali fuq il-lingwaġġ tat-tfal u l-punt ta’ wasla huwa l-istudju lokali fuq il-plural użat mit-tfal għaliex hija t-tema ewlenija ta’ din it-teżina. Il-kapitlu li jsegwi jiftaħ billi jintroduċi l-metodu tal-ġbir tal-informazzjoni mingħand l-informanti fejn tiġi deskritta l-metodoloġija li ntużat sabiex l-informazzjoni setgħet tinġabar. Dan il-kapitlu jagħti idea ċara tal-proċess li kelli nsegwi biex stajt nagħmel ir-riċerka fl-iskejjel sabiex jiġu salvagwardjati d-drittijiet tal-parteċipanti fl-istudju. Wara jiġu deskritti wkoll ir-raġunijiet għal kull għażla u deċiżjoni li ġiet meħuda. Fost dawn l-għażliet jiġi diskuss l-għażla tal-parteċipanti, l-għażla tal-kliem studjat, kif ukoll l-għażla u t-tħejjija tar-riżorsi. Tingħata wkoll stampa ċara tal-istudju pilota li sar qabel ma beda l-proċess attwali tat-teżina biex jidhru xi nuqqasijiet li seta’ kien hemm fil-metodoloġija li kont se nuża biex nikseb it-tagħrif li kien meħtieġ mill-parteċipanti. Għaldaqstant, jiġi spjegat ukoll il-mod kif dawn in-nuqqasijiet ġew immodifikati biex il-proċess proprju seta’ jkun aktar preċiż u effiċjenti. Apparti minn dan, jiġi deskritt b’mod dettaljat ukoll il-proċess tal-ġbir tal informazzjoni mill-iskejjel konċernati u l-mod etiku kif ġie preżentat l-esperiment biex id-drittijiet tal-istudenti jkunu rispettati u mħarsa. Dan il-kapitlu jingħalaq b’diskussjoni dwar il-problemi u l-kumplikazzjonijiet li ġejt wiċċ imb wiċċ magħhom waqt dan l-istudju. It-tielet u r-raba’ kapitli jittrattaw l-analiżi tal-informazzjoni li nkisbet mingħand l-informanti. Wara li nġabru t-tweġibiet tal-istudenti, l-istess risposti ġew analizzati skont il-varjabbli soċjolingwistiċi li ġew inklużi f’din it-teżina. It-tielet kapitlu jittratta l-analiżi marbuta mas-sess tal-parteċipanti u r-raba’ kapitlu jittratta kompetenzi differenti bejn l-istudenti li ġejjin minn sfondi lingwistiċi differenti. Kull analiżi tiftaħ billi jiġu analizzati t tweġibiet korretti miġbura mill-parteċipanti flimkien ma’ analiżi ġenerali tal-ħdax-il forma tal-plural miksur li ġew inklużi f’din it-teżina. Il-plural fil-Malti prinċipalment jinqasam fi tnejn: il-plural sħiħ li jinbena b’żieda tal-morfema tal-plural, u l-plural miksur li jissawwar billi jiġi inkorporat l-għerq ma’ forma tal-plural. Fil-Malti Kontemporanju hemm xi nomi li jieħdu ż-żewġ forom tal-plural. Għaldaqstant, ġiet iddedikata parti mill-analiżi għal dawn in-nomi li għalihom ġew aċċettati ż-żewġ forom tal-plural. B’hekk setgħu jinħarġu xi tendenzi partikolari rigward l-użu ta’ kull forma ta’ plural. Matul il-proċess tal-ġbir tal-informazzjoni, kien hemm numru sostanzjali ta’ tfal li ma kenux jafu jirrispondu bil-forma korretta u għalhekk ħolqu xi forma li tiddevja minn dik mistennija. Minkejja li dawn il-varjanti ma setgħux jitqiesu korretti, xorta waħda ġew analizzati għaliex jistgħu jixħtu dawl fuq il-proċess li jużaw l-istudenti biex waslu għal forma partikolari tal-plural. Kull sezzjoni tal-analiżi tagħlaq permezz ta’ nota ċkejkna dwar il-konklużjonijiet li ħarġu minn dik it-taqsima partikolari. Fl-aħħar u mhux l-inqas, din it-teżi tagħlaq billi jiġu diskussi xi konklużjonijiet ġenerali li ħarġu minn dan l-istudju. Fil-fehma tiegħi, il-qasam li ġie analizzat f’din it-teżina għadu mhux riċerkat biżżejjed. Għalhekk, flimkien mal-konklużjonijiet se jingħataw ukoll xi suġġerimenti biex kull min għandu għal qalbu l-lingwa Maltija u jixtieq ikompli jirriċerka fuq dan il-qasam, ikollu idea dwar liema temi lingwistiċi jista’ jkompli jaħdem fuqhom. Description: B.A.(HONS)MALTESE

2020-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/62669 2020-11-01T06:17:08Z 2020-01-01T00:00:00Z

Title: Il-valur tal-prietki ta’ Ignazio Saverio Mifsud għal dizzjunarju storiku tal-Malti Abstract: It-teżi se tkun maqsuma fi tliet kapitli. Fl-ewwel wieħed se nagħti ħarsa kritika lejn itteżi tal-M.A. ta’ Reno Fenech, “Prietki Qodma bil-Malti”. Fih se niddiskuti x’inhi l-prietka kif ukoll il-lat lingwistiku li nsibu fil-prietki. Se nuri b’liema mod żviluppat il-prietka kif ukoll ilħidma tal-Ġiżwita Paolo Segneri u r-riformi li ġab u li bihom influwenza lil Ignazio Saverio Mifsud. Imbagħad se nitkellem dwar il-prietki f’Malta u b’liema mod seħħet it-tranżazzjoni gradwali mit-Taljan għall-Malti. F’din il-parti naraw li minkejja li l-predikazzjoni kienet qed issir bil-Malti, il-kitba ma kinetx qed tikkonforma għajr għal xi esiġenzi. F’din il-fażi se nikkategorizza l-prietki ta’ Ignazio Saverio Mifsud li huma miġburin fil-ktieb ta’ Joe Zammit Ciantar fi tliet tabelli biex nuri liem teżijiet indirizzawhom, dawk il-paniġierki li għadhom ma ġewx analizzati u fit-tielet tabella se nindika dawk il-prietki li se nkun qed nanalizza f’din it-teżi. Apparti dan, wara diversi tiftix u tqallib ta’ kotba se nkun qed nippreżenta l-bijografija tal-paniġerista u x-xogħlijiet tiegħu. Fit-tieni kapitlu se nippreżenta t-tliet paniġierki f’dizzjunarju msawwar f’tabelli mqassmin sewwa li juru tant tixbih u differenzi bejn il-Malti ta’ żmienna u dak tas-seklu 18. Fit-tielet kapitlu se nagħmel l-analiżi lingwistika li nkun ħriġt mill-prietki. Fiha se niddiskuti l-fonoloġija, il-morfoloġija, l-ortografija, il-lessiku u s-semantika ta’ tant kliem ippreżentati fid-dizzjunarju. Se nitkellem ukoll dwar xi kliem kompost u arkajiżmi li jistgħu joħorġu mill-prietki, kif ukoll l-istil, li jkunu żviluppaw surithom u anke t-tifsira tagħhom wara kważi 300 sena. F’din l-aħħar taqsima se nkun qed noħroġ ukoll analiżi dwar l-ismijiet u t-toponimija li jissemmew fil-prietki ta’ Ignazio Saverio Mifsud. Però, l-ikbar għan hu li din it-teżi tkun utli għal dawk kollha li ’l quddiem jitħajru jagħmlu studju, u tkun ta’ għajnuna u fejda għar-riċerka tagħhom kemm dwar il-predikatur innifsu, u speċjalment dwar il-Malti bikri. Description: B.A.(HONS)MALTESE

2020-01-01T00:00:00Z