https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/6276 2026-04-21T02:10:55Z 2026-04-21T02:10:55Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/6817 2017-10-06T08:16:04Z 2015-01-01T00:00:00Z

Title: Studju soċjolingwistiku fuq ir-reġistru tal-piroteknika Maltija Abstract: Din it-teżi hija mqassma f’erba’ kapitli. L-ewwel kapitlu huwa maqsum f’żewġ partijiet. L-ewwel parti tittratta l-logħob tan-nar f’Malta u t-tieni parti tħares lejn is-soċjolingwistika u l-fatturi li jaffettwaw il-lingwa tal-persuna. Din il-parti tinvolvi n-natura soċjali tal-lingwa, il-varjetajiet tal-lingwa fosthom l-età, il-ġeografija u l-edukazzjoni tal-persuna, id-djalett, studji Maltin li taw kontribut f’dan il-qasam lingwistiku; il-Malti standard u d-djalett, ir-reġistru u studji Maltin dwaru, ir-relazzjoni bejn ir-reġistru u d-djalett, u l-akkomodazzjoni lingwistika. It-tieni kapitlu jittratta l-metodoloġija u l-intervisti. Dan il-kapitlu jispjega kif bnejt il-metodoloġija u l-intervisti u jinvolvi fih metodi oħrajn barranin li għenuni nagħżel liem wieħed se nuża, l-għażla tat-termini, ir-ritratti u l-filmati, u l-problemi li jġibu magħhom, l-għażla tal-informanti u l-lokalitajiet, l-irwol tal-intervistatur, l-istudju pilota, l-intervisti u l-problemi li jġibu magħhom. It-tielet kapitlu jinkludi l-analiżi tar-riżultati maqsuma fi tmien partijiet: il-varjazzjoni lessikali u l-frekwenza tat-termini bl-użu tat-tabelli u ċ-ċirkugrafiċi, ir-riżultati tar-ritratti jew vidjows li fihom tidher il-varjazzjoni tal-ġeografija jew tal-lokalità, it-tqassim ġeografiku tal-NSO u l-varjazzjoni lingwistika, il-varjazzjoni tal-età, il-varjazzjoni bejn kmamar tal-istess raħal, il-varjazzjoni u l-glossarju, kliem ieħor li daħal fil-glossarju tal-piroteknika matul l-intervisti u l-aspetti lessikali u grammatikali li nsibu fil-glossarju . F’dan il-kapitlu kelli wkoll għadd ta’ diskussjonijiet mat-tutur biex wasalna għall-aħjar deċiżjonijiet. L-aħħar kapitlu jinvolvi r-reġistru; il-ħtieġa tal-glossarju, id-deskrizzjoni u t-taqsiriet użati fil-glossarju, u l-glossarju nnifsu maqsum fi ħdax-il taqsima. Fl-aħħar ta’ dan l-istudju wieħed isib l-appendiċi li huwa mqassam fi tliet partijiet. Appendiċi 1 fih l-informazzjoni meħtieġa tal-parteċipanti li ħadu sehem f’dan l-istudju soċjolingwistiku. Appendiċi 2 jinkludi l-proposta għall-formola tal-kunsens tal-parteċipanti. Appendiċi 3 fih l-istampi li wrejt lill-informanti waqt l-intervisti, u l-vidjows se jkunu rappreżentati f’CD. Description: M.A.MALTESE

2015-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/6816 2017-09-07T10:54:03Z 2015-01-01T00:00:00Z

Title: It-tfal fil-proża moderna Maltija : analiżi psikoloġika Abstract: Dan l-istudju jipprovdi analiżi ta' xi xogħlijiet ta' proża Maltija li jirrakkuntaw il-ħajja ta' persunaġġi f'familji disfunzjonali, b'konċentrazzjoni partikolari fuq l-esperjenzi tat-tfal. L-istudju jsir bl-użu ta' teoriji psikoloġiċi li permezz tagħhom jiġi analizzat sew dak li l-kittieba jiktbu fil-proża tagħhom. Għaldaqstant aktar milli studju letterarju din it-teżina għandha l-għan li tistħarreġ kif il-qasam psikoloġiku se jinterpreta dak li jippreżentaw il-prożaturi Maltin biex wieħed jiġġudika jekk l-awturi tawx stampa realistika ta' x'jiġri f'każi ta' familji disfunzjonali jew le. L-istudju janalizza liema huma l-kawżi li jwasslu biex familja ma tibqax tiffunzjona tajjeb u kif dawn jidhru fir-rakkonti analizzati. Barra minn dawn tingħata ħarsa wkoll lejn l-effetti - speċjalment fuq it-tfal - li sitwazzjonijiet negattivi fil-ħajja ta' familja jħallu. L-istudju jara x'effetti għandhom trawmi bħas-separazzjoni tal-ġenituri, id-divorzju u l-mewt ta' xi membru jħallu fuq il-kumplament tal-familja. Mill-analiżi li saret joħroġ li dak li jirrakkontaw l-awturi huwa simili għal dak li diversi teoristi fil-qasam tal-psikoloġija tteorizzaw. L-istudju jagħlaq billi jsir paragun ta' dak li nkiteb mill-awturi Maltin ma' xi xogħlijiet b'tematika simili ta' kittieba Ewropej biex jiġi evalwat jekk l-awturi Maltin humiex jaqsmu l-ħsibijiet u l-preokkupazzjonijiet tagħhom ma' dawk barranin. Description: M.A.MALTESE

2015-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/6809 2017-09-07T10:16:02Z 2015-01-01T00:00:00Z

Title: Ir-rumanz Malti tal-faxxiklu Abstract: Dan ix-xogħol huwa l-kontinwazzjoni tat-teżi Arturo Dimech u r-Rumanz tal-Faxxiklu li tittratta fid-dettall wieħed mill-kittieba tal-faxxikli waqt li tagħti introduzzjoni żgħira għall-attività tal-faxxiklu. L-għan ewlieni tat-teżi, Ir-Rumanz Malti tal-Faxxiklu, huwa li jinxeħet dawl fuq ir-rumanz tal-faxxiklu, fejn tnissel u kif l-għeruq tiegħu nibtu fl-Ewropa sakemm sar popolari f’Malta wkoll. Ir-rumanz tal-faxxiklu Malti huwa ġeneru letterarju popolari magħruf l-aktar fis-sekli 19 u 20. Huwa tip ta’ rumanz magħmul minn folji li kienu jitqassmu f’sensiela ta’ faxxikli biex imbagħad jiġu llegati f’forma ta’ ktieb. Il-faxxikli kienu jiġu stampati biex jaslu fid-djar tal-qarrejja u kienu jitqassmu mis-soċji jew xi ħaddiema tal-istamperiji. Wara t-tqassim tal-faxxikli kien hemm strateġija unika biex il-kittieb u l-istampatur ikollhom profitt xieraq waqt li l-konsumatur igawdi minn pubblikazzjoni tajba. Huwa ġeneru letterarju rivoluzzjonarju għaliex ipprova jiddeverti, jgħallem, jikkomunika, jgħarraf u jġiegħel lill-popolin japprezza l-letteratura bil-Malti. Fl-istess ħin kien popolari minħabba s-sempliċità fl-istejjer, fil-karattri u fit-temi. M’hemmx indikazzjoni preċiża li turi l-bidu jew it-tmiem tal-faxxiklu, iżda mid-dati li tniżżlu fuq il-pubblikazzjonijiet tal-faxxikli stampati jinkiseb ħjiel tal-eżistenza ta’ dan il-ġeneru. Din ir-riċerka turi li xi faxxikli aktarx bdew jiġu ppubblikati madwar l-1830 waqt li setgħu baqgħu jiġu stampati sal-1970. Ma jfissirx li ma nkitbux aktar faxxikli qabel jew wara iżda ma hawnx xhieda assoluta ta’ dan. Fost ir-rumanzi tal-faxxikli, hemm uħud li mhumiex datati u għalhekk ma jingħadx b’ċertezza meta ġew ippublikati. Ir-rumanz tal-faxxiklu ma baqax jiġi ppubblikat iżda wħud mill-istejjer tal-faxxikli ma ntesewx għaliex għadhom jissemmew u jinqraw fuq il-mezzi tax-xandir. Għalkemm ir-rumanz tal-faxxiklu jista’ jitqies bħala para-letteratura, għaliex marbut biss mal-esperjenza tal-popolin, kien ġeneru interessanti u l-preżentazzjoni tiegħu kienet tagħmlu aktar speċjali. Din it-teżi tesplora r-rumanz tal-faxxiklu bħala ġeneru letterarju u wkoll l-elementi li jagħmlu r-rumanz tal-faxxiklu uniku bħalma huma l-qagħda u t-tipi ta’ karattri u l-ambjent li fih isseħħ il-ġrajja u t-temi magħżula. Hekk ukoll jingħaraf mix-xejriet letterarji li l-awtur jagħżel għar-rakkonti, bħalma huma t-tip ta’ narratur, il-binja tar-rakkont u l-komunikazzjoni bejn il-kittieb u l-qarrej. Il-kapitli li jsegwu jitkellmu aktar fid-dettall dwar dawn l-aspetti letterarji u ser jiġu analizzati fil-kuntest tar-rumanz tal-faxxiklu. Tajjeb li kull attività li pajjiżna kien iħaddan, speċjalment dik letterarja, tiġi studjata u analizzata mhux biss mir-riċerkatur iżda wkoll minn dawk li jsewgu l-passi tal-letteratura Maltija. Ir-rumanz tal-faxxiklu ser jidher f’dawl differenti għaliex mhux biss ser tiġi spjegata l-attività nfisha iżda ser jingħataw ir-raġunijiet ta’ kif din ir-riċerka bdiet tinbena. Din it-teżi tfittex li tiżviluppa argumenti dwar l-eżistenza ta’ dan il-ġeneru. Biex tagħmel dan, ir-riċerka kellha bżonn għodod partikolari sabiex tislet l-informazzjoni misjuba minn pubblikazzjonijiet, siti elettroniċi, rumanzi tal-faxxikli, manuskritti u oħrajn, iżda mhux biss. It-teżi tlaħħmet permezz ta’ intervisti m’ individwi li kienu midħla ta’ din l-attività. Kien hemm riċerkaturi oħra li analizzaw xi kittieba tal-faxxikli b’mod individwali iżda mhux dwar l-attività nfisha. Ir-riċerka ma kinitx faċli, ma kien hawn ebda informazzjoni diretta, l-aktar fejn jissemma r-rumanz tal-faxxiklu Malti. L-iskop tat-teżi huwa li tgħarraf ir-riċerkaturi dwar in-nisel, l-iżvilupp u l-attivitajiet letterarji tal-ġeneru kif ukoll li tlaqqa’ lill-qarrejja ma’ kittieba tal-faxxikli li ma baqgħux jissemmew. L-iskop seta’ jintlaħaq permezz ta’ metodoloġija speċifika, evalwazzjoni tal-informazzjoni misjuba, permezz tal-organizzazzjoni tal-ideat u permezz tal-benefiċċji kollha li dan il-ġeneru ta lill-qarrejja tiegħu. F’din it-teżi hawn mistħarrġa madwar 415-il rumanz tal-faxxiklu, uħud minnhom oriġinali waqt li oħrajn maqlubin mill-istess kittieba Maltin. Fost oħrajn hawn ikkonsultati rumanzi ta’ kittieba magħrufa bħalma huma Arturo Caruana, Arturo Dimech u Giuseppe Cumbo u oħrajn li ftit li xejn, jew kważi ma jissemmewx. F’din it-teżi ġew mistħarrġa madwar 60 kittieb tar-rumanz tal-faxxiklu. Description: M.A.MALTESE

2015-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/6808 2015-12-03T02:07:36Z 2015-01-01T00:00:00Z

Title: Rappreżentazzjonijiet kulturali u letterarji tal-Belt : “Bliet" ta’ Norbert Bugeja Abstract: Sinopsi: Din it-teżi tistħarreġ il-kunċett tal-belt fil-poeżiji ta’ Norbert Bugeja permezz ta’ deskrizzjonijiet u analiżi interdixxiplinarji, fost oħrajn b’diskors mill-oqsma tal-arkitettura, il-filosofija (primarjament il-fenomenoloġija), u s-soċjoloġija. Fost l-aspetti mistħarrġa hemm ir-relazzjonijiet bejn il-ġisem (mil-lat fiżiku) u d-dar (mil-lat mentali) fuq naħa, u l-ispazji fuq naħ’ oħra. Issir ukoll referenza għall-vertikalità, l-orizzontalità, il-bejjieni (betweenness), it-tond, u tekniki ta’ ċikliċità bħall-istruttura kjażmika. Nistħarreġ ukoll ir-relazzjonijiet bejn l-abitanti tal-ibliet, u l-ispazji li jgħixu fihom, b’referenza għar-relazzjonijiet mal-art, mal-pjanti u s-siġar, mal-annimali, u mal-bnedmin infushom. Tingħata wkoll ħarsa kritika lejn id-djalettika tal-ħkim, jiġifieri jekk humiex l-abitanti li jaħkmu l-ambjent ta’ madwarhom, jew jekk hux l-ambjent li jaħkimhom. Fost l-esponenti ewlenin li bnejt fuqhom hemm Gaston Bachelard u Walter Benjamin. Description: M.A.MALTESE

2015-01-01T00:00:00Z