https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/41327 2026-04-11T12:45:58Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42504 Title: Ix-Xahmet Abstract: Fid-dinja hawn madwar 700 speċi ta' xaħmet li kollha nsibuhom igħixu fil-pajjiżi sħan. Fl-Ewropa nsibu ħames speċi ta' xaħmet u fortunatament wi eħed minn dawn jinstab hawn Malta wkoll. L-ispeċi li nsibu hawn Malta hija magħrufa xjentifikament bħala Chalcides ocellatus. Bil-Malti nsibuħ bħala Xaħmet, filwaqt li bl-lngliż huwa magħruf bħala Ocellated Skink. 1983-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42503 Title: Il-Bies Abstract: Wieħed mill-agħsafar li jbejtu, jew li kienu jbejtu f'Malta u li hu rari hafna huwa l-BIES Falco peregrinus (Peregrine Falcon). Żgur li ftit huma dawk in-nies li raw il-Bies igħajjat l is-sieħba tiegħu waqt li jġorr il-qabda lejn il-bejta. Fl-1980 il-Bies, bħall-agħsafar tal-priża kollha, ġew imħarsa bil-liġi u llum ħadd ma jista' jaqbad, joqtol, jew jiddisturba l-bejta tiegħu. lżda madanakollu hemm dubji serji jekk il-Bies għadux ibejjet hawn Malta. La darba sa l-1982 kien ibejjet, hemm ċans tajjeb li dan l-għasfur jiżdied fin-numru f'pajjiżna jekk il-kaċċaturi ma jkomplux jeqirdu kull wieħed li jidher. Din hija x-xewqa ta' kull min iħobb il-wirt naturali ta' pajjiżna u ta' kull ċittadin onest. 1983-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42243 Title: Il-munzelli tar-ramel Abstract: 'L hinn mill kull bajja wieħed soltu jsib gzuz ta' ramel li jduru mad-dawra tal-bajja - munzelli tar-ramel li bl-lngliż ngħidulhom sand dunes. Dawn jiffurmaw permezz tar-riħ li jiġbor ir-ramel ġo gzuz. La darba jinġabar, ċerti pjanti li jkunu kapaċi jikbru f'kundizzjonijiiet diffiċli, jibdew jidhru fuq dawn il-munzelli tar-ramel. L-ewwel pjanti li jikbru huma dawk l-iktar addattati għan-nuqqas ta' ilma u għar-ramel jitħarrek li jkunu hemm fuq dawn il-munzelli. 1983-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42242 Title: L-istruttura ta' l-ghasfur Abstract: Il-familja ta' l-agħsafar evolviet mir-rettili proprju kif, skond it-teorija ta' l-evoluzzjoni, evolviet il-familja tal-mammiferi, li tagħha l-bniedem huwa speċi waħda. Interessanti tosserva kemm huma differenti l-agħsafar mill-mammiferi, għalkemm ħarġu minn oriġini waħda. ll-mammiferi evolvew f'diversita' kbira. Hekk ukoll l-agħsafar: imma fid-diversita' tagħhom, hemm karatteristika waħda li qatt ma tilfuha, u hija dik li tgħaqqadhom ilkoll flimkien - ir-rix. 1983-01-01T00:00:00Z