https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42766 2026-04-05T03:08:48Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42876 Title: Minn fejn gew il-pjanti u l-annimali Maltin? Abstract: Xi wħud forsi jistaqsu kif il-pjanti u l- annimali li nsibu jgħixu madwarna sabu ruħhom fil-gżejjer Maltin. L-istorja tal-Gżejjer Maltin tibda madwar tletin miljun sena ilu meta dawn il-gżejjer kienu għadhom qed jiffurmaw taħt wiċċ il-baħar. ls-saffi tal-blat li jsawru l- gżejjer Maltin iffurmaw f'qiegħ il-baħar mill-fdalijiet ta' annimali u pjanti li kienu jgħixu fil-baħar sħun li kien igħatti ċ-ċentru tal-Mediterran. Madwar sitt miljun sena ilu, dan it-tiswir waqaf meta qiegħ il-baħar għola tant li medda art akbar mill-gżejjer Maltin tfaċċat fil-wiċċ. Din l-art, għalkemm ma kellhiex il-forma li għandhom il-gżejjer Maltin illum, nistgħu xorta waħda nsejħulha Malta. Ftit wara, il-livell tal-baħar niżel biżżejjed biex kixef art bejn il-gżira ta' Malta, Sqallija u l-Afrika. 1990-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42846 Title: Giuseppe Despott (1879-1936) Abstract: Giuseppe Despott huwa bla dubju ta' xejn wieħed mill-pijunieri Maltin li ħadmu fil-qasam ta' l-istudju u l-ħarsien tan-natura. Huwa twieled Bormla fl-1879. Missieru, Carmelo, kien avukat. Giuseppe studja fii-Kulleġġ ta' San lnjazju u fil-Kulleġġ Flores; wara fl-Akkademja kemm ta' Londra kif ukoll f'dik ta' Ruma. Huwa okkupa kariga ta' Superintendent fid-Dipartiment tas-Sajd. Kien ġie ukoll nominat Kuratur tal-Fergħa ta' l-lstorja Naturali fii-Mużew Nazzjonali u f'dak ta' l-Universita' ta' Malta. 1990-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42845 Title: L-ambjent fl-ahbarijiet Abstract: This article concerns important news regarding environmental protection around the globe and also how global environmental change affects Malta, including issues relating to tourism and overpopulation. Awareness of environmental education is a key requirement in taking action for the protection of species and the natural habitat of the Maltese Islands. 1990-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/42811 Title: Is-Safsafa Abstract: Il-Gżejjer Maltin rna tantx huma magħrufin għall-kwantita’ ta' siġar. Il- biċċa l-kbira mill-ftit siġar li naraw lanqas biss huma indiġeni. Madanakollu fil-passat, qabel il-miġja tal-bniedem f'Malta, kien hawn bil-bosta iżjed siġar. Mal-miġja tal-bniedem bdiet il-qerda tas-siġar. Boskijiet inħasdu sabiex tinħoloq art agrikola, siġar inqatgħu sabiex jinkiseb injam għall-bini, siġar inqerdu sabiex jipprovdu s-sħana, dawl u nar għat-tisjir. Minkejja dan kien għad hawn boskijiet relattivament kbar sa xi elf sena ilu kif jixhdu xi kitbiet ta' studjużi Għarab. 1990-01-01T00:00:00Z