https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/56306 2026-04-15T19:08:30Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/56414 Title: Il-profil ta' riforma ortografika Authors: Magro, Bernice Abstract: Dizzjunarju ewlieni tal-Ingliż jiddefinixxi l-‘ortografija’ bħala dik il-parti tal-grammatika li tittratta n-natura tal-ittri u l-kumbinazzjonijiet varji tagħhom (Follick 26). Din id-definizzjoni hija simili għal dik ta’ Baker, iżda huwa jelabora d-definizzjoni billi joħloq paragun bejn sistema ta’ kitba u ortografija. Sistema ta’ kitba, jgħid Baker, hija dik li tirrappreżenta b’mod grafiku xi lingwa jew grupp ta’ lingwi f’daqqa waqt li l-ortografija hija sistema ta’ kitba iktar speċjalizzata għaliex tinħoloq għal lingwa partikolari (Baker 96). Minħabba li l-ortografija tal-Malti sa meta saret uffiċjali fl-1924 ġa ġiet irrakkontata minn Ninu Cremona fil-poeżija Ultimae Nostrarum, għall-għan ta’ dan l-istudju, ser tiffoka fuq ir-riformi li wasslu għall-ortografija tal-Malti standard, minn wara li saret uffiċjali sal-preżent billi tittratta argumenti rikorrenti li dehru fil-kwistjoni ta’ din il-bidla ortografika. 2019-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/56412 Title: Id-diminuttiv u l-akkrexxittiv fil-Malti Authors: Cutajar, Fransianne Abstract: F’dan l-artiklu tistħarreġ forom introflessivi u konkatenattivi tad-diminuttiv u l-akkrexxittiv fil-Malti. Permezz ta’ analiżi ta’ aktar minn elf forma li l-awtriċi ġabret mid-dizzjunarju ta’ Aquilina u mill-għarfien tagħha tal-lingwa, tiddeskrivi l-formazzjoni tad-diminuttiv u l-akkrexxittiv fil-Malti, u tittratta elementi bħall-inflessjoni, is-semantika, il-produttività u l-kategoriji grammatikali li jaqgħu taħthom. 2019-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/56410 Title: Il-varjanti fonetiċi-ortografiċi b'influwenza mill-Ingliż Authors: Saliba, Alexia Abstract: Fil-preżent, fil-Malti standard għandna mijiet ta’ varjanti fonetiċi-ortografiċi jiġifieri kliem li jirreferi għall-istess oġġett jew kunċett iżda jkun ippronunzjat u miktub b’aktar minn mod wieħed. Grupp minn dawn il-varjanti jinkludi dawk il-pari ta’ kliem li waħda minnhom, x’aktarx ta’ nisel Taljan jew Sqalli, kienet diġà stabbilita sew fil-lingwa u li hija meqjusa bħala aktar ‘korretta’, filwaqt li l-kelma l-oħra daħlet pjuttost reċentement kawża tal-kuntatt qawwi mal-Ingliż u għal xi kelliema għadha meqjusa bħala kelma ‘żejda’, ‘imqanżħa’ u li m’għandhiex tkun aċċettata. Ngħidu aħna, il-par varjanti mostru – monstru; psikologu – sikologu huma xi eżempji ta’ dawn il-varjanti fonetiċi-ortografiċi. Kien sewwasew dan il-fatt li ħajjar lill-awtriċi tistudja fil-fond dan is-suġġett u tinkwadrah fi sfond soċjolingwistiku. Dan is-suġġett jolqot żewġ livelli tal-lingwa – il-kitba u t-taħdit. F’dan il-każ, il-kelliem għandu għażla f’dak li jgħid u f’dak li jikteb, iżda kemm qed jintuża l-varjant il-ġdid b’influwenza mill-Ingliż? U dawn il-varjanti ‘ġodda’ min qed jużahom l-aktar, iż-żgħażagħ jew il-kelliema aktar avvanzati fl-età, in-nisa jew l-irġiel? Jew dawk li għandhom kuntatt qawwi mal-Ingliż? Dawn huma xi ftit mill-mistoqsijiet li r-riċerka tal-awtriċi ppruvat twieġeb. 2019-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/56408 Title: Il-ħaġa moħġaġa Authors: Saliba, Michela Abstract: F’dan l-artiklu l-awtriċi tistħarreġ il-ħaġa moħġaġa, logħba bil-kliem tradizzjonali li tikkonsisti fi stqarrija jew mistoqsija, aktarx f’għamla ta’ ftit versi, li s-semmiegħa jridu jaqtgħu x’inhi. L-istudju tagħha jkompli jibni fuq ix-xogħol ta’ riċerkaturi oħrajn, b’mod partikolari Ġużè Cassar Pullicino li, barra li għamel ġabra ġmielha ta’ ħwejjeġ moħġaġa minn ħafna bnadi tal-gżejjer Maltin, tana analiżi ta’ kif taħdem il-ħaġa moħġaġa, tat-temi rikorrenti li tittratta, u tal-mod kif titħaddem fil-letteratura, l-aktar fil-ħrejjef. Fi kliem ieħor, l-għan tagħha hu doppju. Qabelxejn, li tiġbor aktar ħwejjeġ moħġaġa, bil-varjanti tagħhom, minn lokalitajiet differenti, ħalli tkompli żżid ma’ dawk li għandna miġburin. Imbagħad li tistħarreġ fid-dettall il-mekkaniżmi lingwistiċi li ninqdew bihom f’din il-logħba bil-kliem tant popolari magħna l-Maltin. 2019-01-01T00:00:00Z