https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/13228 Sun, 19 Apr 2026 02:56:31 GMT 2026-04-19T02:56:31Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/17573 Title: Carmelo Camilleri u l-hidma gurnalistika tieghu : Nafras u Colombu Abstract: Is-seklu dsatax kien żmien il-kixfa tal-individwalità personali u nazzjonali. Dan wassal sabiex il-poplu Malti jibda jħares lejn il-lingwa Maltija bħala l-ewwel mill-eqdem patrimonju tal-ġens Malti. Il-Malti kien element li kellu jagħżel lill-Maltin minn ġnus oħrajn u jikkaratterizza lin-nazzjon Malti. Cassola, f’Il-Letteratura u l-Poplu jgħid li “fis-seklu dsatax il-kunċett ta’ “poplu” jieħu tifsira ġdida grazzi wkoll għat-tagħlim innovattiv li ħareġ mil-lezzjoni tar-Romantiċiżmu” (Cassola, Il-Letteratura u l-Poplu 36). Description: M.A.MALTESE Fri, 01 Jan 2016 00:00:00 GMT https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/17573 2016-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/17398 Title: Analizi akustika u komparattiva ta’ zewg djaletti Ghawdxin Abstract: Dan l-istudju jistħarreġ id-differenzi akustiċi li jinsabu fil-vokali ta’ żewġ djaletti Għawdxin, in-Naduri u s-Sannati. L-analiżi akustika titfa’ wkoll dawl ġdid fuq is-sistemi vokaliċi ta’ dawn iż-żewġ djaletti li ġew mistħarrġa permezz tal-fonetika awditorja minn Said (2007) u Farrugia (2010), rispettivament. L-istudju preżenti jibbaża fuq dawn iż-żewġ sistemi vokaliċi filwaqt li jieħu spunt minn għadd ta’ studji akustiċi barranin sabiex tissawwar il-metodoloġija u b’hekk tinġabar id-data meħtieġa, li qabel ma tiġi analizzata fl-istudju ewlieni, ġiet applikata fi studju pilota. Sabiex jinħarġu l-karatteristiċi akustiċi ta’ dawn il-vokali, l-istudju preżenti jimxi fuq bażi kwantitattiva. L-istudju jagħmel użu minn numru ta’ kelliema nattivi taż-żewġ djaletti li lkoll jirrepetu ħames kelmiet mira għal kull vokali għal ħames darbiet. Kull kelma mira tidħol f’nofs ta’ sentenza sabiex tkun affettwata mill-inqas mill-intonazzjoni u l-istress li jista’ jpoġġi fuqha l-parteċipant. L-analiżi tal-vokali tibbaża fuq il-punt l-iktar stabbli tagħhom fejn il-formants huma l-inqas influwenzati mill-koartikulazzjoni tal-konsonanti. Analiżi komparattiva tal-valur tal-formants turi illi ħafna drabi hemm preżenti differenza akustika fil-kwalità tal-istess vokali li huma preżenti fiż-żewġ sistemi vokaliċi b’tali mod li jikkonferma l-mistoqsija ewlenija tal-istudju, flimkien mal-fatt illi ż-żewġ djaletti jagħmlu użu differenti tal-wisa’ preżenti fit-trapezju tal-vokali, kemm meta t-trapezju tal-vokali jissawwar skont il-fattur tad-djalett u kemm meta jissawwar skont il-fattur tas-sess. L-importanza ta’ dan l-istudju hija li jipprovdi evidenza konkreta tad-differenzi fuq livell akustiku bejn id-djaletti ta’ Malta, f’dan il-każ ta’ bejn id-djalett Sannati u dak Naduri. Description: M.A.MALTESE Fri, 01 Jan 2016 00:00:00 GMT https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/17398 2016-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/17391 Title: In-nomi verbali fil-Malti Abstract: In-nomi verbali kumplessi għax għandhom min-nomi u mill-verbi. F’din it-teżi nagħti deskrizzjoni morfoloġika sinkronika tan-nomi verbali fil-Malti. Nikkunsidra l-introflessivi trilitteri bħal bews u l-kwadrilitteri bħal tkaxkir kif ukoll il-konkatenattivi bħal ipparkjar. Biex nagħmel din l-analiżi kwantitattiva u kwalitattiva nistrieħ fuq evalwazzjoni mill-qrib ta’ korp ta’ nomi verbali miġbura mid-Dizzjunarju Malti-Ingliż ta’ Aquilina, stħarriġ ta’ familjarità mal-kelliema tal-Malti u eżempji mill-Korpus MLRS. Nistħarreġ għadd ta’ aspetti tipiċi tan-nomi verbali fosthom il-forom nominali, il-forom ibridi, in-nomi qraba, is-sekwenzi vokaliċi, il-ġens u l-għadd. Billi nidentifika aspetti komuni tan-nomi verbali abbażi ta’ dawn il-kriterji, niddifferenzja bejnhom u kategoriji grammatikali oħra. Hekk, niżen ukoll ir-relazzjoni tan-nomi verbali mal-verbi. Dawn il-kunsiderazzjonijiet jgħinuni nagħti titwila lejn il-valur lessikali tan-nomi verbali. Abbażi ta’ kriterji morfoloġiċi, imma anke sintattiċi u semantiċi, inqiegħed in-nomi verbali fuq skala: minn dawk li joqorbu laktar lejn in-nomi u jiġu intrepretati bħala riżultat konkret għal dawk li joqorbu l-aktar lejn il-verbi u jiġu interpretati bħala proċess. Description: M.A.MALTESE Fri, 01 Jan 2016 00:00:00 GMT https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/17391 2016-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/17304 Title: Xejriet tal-proza bil-Malti ta’ Dun Karm Abstract: Il-Ġbir tal-Proża bil-Malti ta’ Dun Karm Minkejja li Dun Karm sab xorti kbira fil-qasam tal-kritika, kemm matul ħajtu, kif ukoll wisq aktar wara mewtu, il-proża tiegħu bil-Malti baqgħet ma nġabritx. Fl-isfond tal-ġabriet li saru sa issa, jiġifieri tal-poeżiji bil-Malti u bit-Taljan, kif ukoll ta’ parti kbira mill-ittri, kien jonqos li tinġabar il-proża tiegħu, fost l-oħrajn bil-Malti. Din id-deċiżjoni ttieħdet qabelxejn bil-għan li jkun komplut il-kwadru kollu tal-kitba ta’ awtur li d-dedikazzjoni tiegħu għall-kelma miktuba hija mifruxa tul ħajtu kollha, jiġifieri minn madwar is-snin għoxrin tas-seklu 19 sal-bidu tas-sittinijiet tas-seklu 20. Il-ġbir tal-proża bil-Malti kellu jinvolvi tiftix f’għadd ta’ oqsma, qabelxejn fl-arkivji personali tiegħu miżmumin fil-Biblijoteka Nazzjonali ta’ Malta, fil-Melitensia tal-Università, fil-kamra ta’ Dun Karm fil-Mużew tal-Imdina, u f’ġabriet privati. B’dan il-punt tat-tluq stajt niżvolġi dan il-programm ta’ ġbir b’mod sistematiku kif ukoll, meta kien possibbli u meħtieġ, stajt nikkonsulta direttament il-kopja oriġinali li xi drabi hija miktuba bl-idejn u drabi oħra bit-typewriter. L-ewwel pass f’dan il-proġett kellu jkun l-aċċertament li din hija ġabra sħiħa tal-proża bil-Malti. Dan seta’ jinkiseb billi tinbena lista kemm kronoloġika u kemm ġenerika tal-kitbiet kollha mqegħdin f’ordni ta’ żmien. Kollox kellu jsir fl-isfond magħruf bħala tipiku ta’ Dun Karm, jiġifieri li hu kien jikteb aktar biex jesprimi ruħu milli biex jidher fil-pubbliku. Hu għalhekk li ħafna mix-xogħlijiet ma jġorrux ismu magħhom, minkejja li huma magħrufin b’ċertazza li huma tiegħu bħalma huma l-editorjali ta’ Il-Malti miktubin fis-snin 1929–1942. Quddiem din il-ħażna ta’ xogħlijiet kien imiss issa li dawn jitqiegħdu f’xi forma ta’ ordni li tirrifletti l-għażliet tiegħu. Minħabba li kien awtur eklettiku u li kien jimpenja ruħu f’oqsma differenti fl-istess żmien, jidher li l-aħjar metodu ta’ klassifikazzjoni huwa t-tqegħid tat-testi kollha f’ordni kronoloġiku. B’hekk jista’ jidher aħjar kemm għall-awtur il-kitba kellha mhux biss tirrifletti l-ħsus tipikament individwali tiegħu, imma wkoll realtajiet l-aktar deċiżivi. Daqskemm fil-poeżija bil-Malti u bit-Taljan, fix-xogħlijiet tal-proża huwa jidher bl-istess impenn bħala l-għassies tal-valuri klassiċi ta’ Malta kif ukoll bħala l-leħen tal-klassi soċjali tiegħu u wkoll tan-nazzjon. Ħarsa sistematika ta’ dawn il-kitbiet turi li huwa interessat fin-nazzjon daqskemm huwa interessat fis-soċjetà li għalih hija qabelxejn mibnija fuq l-individwu. Għalhekk anki meta jittratta temi politiċi, l-individwu jinħass dejjem. Il-viżjoni tal-patrija, waqt li hija imnebbħa minn viżjoni Risorgimentali, hija wkoll demokratika u għalhekk il-kitba politika tiegħu titqies dejjem bħala kitba mill-aspett tal-poplu. Description: M.A.MALTESE Fri, 01 Jan 2016 00:00:00 GMT https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/17304 2016-01-01T00:00:00Z