https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/23521 Thu, 16 Apr 2026 03:19:17 GMT 2026-04-16T03:19:17Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/24660 Title: Glossarju ta’ termini marbuta mal-apikultura Abstract: Dan il-glossarju nkiteb bil-għan ewlieni li jixtarr termini marbutin mal-qasam tal-apikultura, biex b’hekk jiġu pprovduti l-ekwivalenti tagħhom bil-Malti. Sabiex jintlaħaq dan il-għan, laqqajt il-parir ta’ erbgħa u għoxrin naħħal minn lokalitajiet differenti, flimkien mal-parir ta’ esperti min-naħa tal-ilsien Malti. Permezz tal-għajnuna u l-assistenza ta’ dawn il-parteċipanti, ġew analizzati mija u ħamsa u sittin terminu differenti bid-diffikultajiet u l-isfidi individwali tagħhom. Dawn huma diffikultajiet li wieħed irid iħabbat wiċċu magħhom kull meta l-imġiba tat-termini tiġi studjata fl-użu tagħha ta’ kuljum. Hawnhekk naraw kif fatturi bħal età, professjoni, u fuq kollox l-isfond ġenerali tal-kelliema jaf jagħmel ħafna differenza. Fi ħdan din ir-riċerka nistgħu naraw ukoll kif tħaddmu diversi metodi u għodod lingwistiċi sabiex finalment ġew megħluba dawn id-diffikultajiet biex b’hekk intlaħaq il-qbil ippreżentat fid-damma aħħarija. Din ir-riċerka tinqasam f’erba’ taqsimiet ewlenin. L-ewwel kapitlu jikkonsisti f’daħla fejn ħarisna lejn is-sengħa tat-trobbija tan-naħal ġewwa gżiritna, flimkien ma’ aspetti oħra b’rabta mal-qasam tat-Terminoloġija. Fosthom insibu l-istandardizzazzjoni, il-multilingwiżmu fl-Unjoni Ewropea, kif ukoll it-teoriji li jitħaddmu fit-Terminoloġija. It-tieni kapitlu jiddiskuti l-metodoloġija li ġiet imħaddma matul din ir-riċerka, filwaqt li fit-tielet kapitlu insibu l-glossarju maqsum f’seba’ kategoriji ewlenin. F’kull waħda minn dawn it-taqsimiet insibu numru ta’ termini mqassma f’ordni alfabetiku, bit-terminu Ingliż biswit dak bil-Malti. Għal kull wieħed minn dawn it-termini ġiet mogħtija definizzjoni u spjegazzjoni dettaljata tar-raġunament li sar sabiex intlaħqet id-deċiżjoni aħħarija. F’ħafna mill-każijiet ġie mogħti wkoll xi tagħrif fuq ir-riħ li mhux biss jgħin lill-qarrej jieħu stampa iktar sħiħa tal-argument, imma wkoll li jaf ikun ta’ interess għal min jixtieq isir jaf iktar dwar din is-sengħa tant sabiħa. Għal din l-istess raġuni ġew inklużi wkoll numru ta’ stampi, sabiex jagħmluha iktar faċli għall-qarrej li jifhem aħjar kull wieħed minn dawn it-termini fil-kuntest tiegħu. Mill-ġdid, għall-konvenjenza tal-utenti, il-glossarju ġie segwit minn ġabra tat-termini kollha, f’ordni alfabetiku, mill-Ingliż għall-Malti u viċi versa. Fl-aħħar nett insibu l-konklużjoni, fejn naraw id-diffikultajiet u l-limitazzjonijiet ta’ din ir-riċerka, flimkien ma’ possibilitajiet oħra sabiex dan l-istudju jkompli jimraħ. Dan bit-tama li l-użu tal-Malti dejjem jibqa’ jissaħħaħ u jistagħna. Description: M.A.TRANSLATION Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/24660 2017-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/24658 Title: Is-sottotitli Taljani tal-film ‘Simshar’ u l-analiżi tagħhom Abstract: Niftakar li minn mindu kont tifla kont naffaxxina ruħi mill-films, speċjalment minn dawk li mingħalija kienu Taljani. Id-dar minn dejjem konna nsegwu televiżjoni bit-Taljan u meta konna niltaqgħu ma’ xi film jew film animat erħilna nwarrbu kollox minn idejna u nintefgħu narawh. Meta kont qiegħda nikber stajt nirrealizza illi x-xuftejn tal-atturi ma kinux jiċċaqalqu eżatt mal-kliem u b’hekk skoprejt x’kien id-doppjaġġ. Din kienet ħaġa li affaxxinatni immens u komplejt sakemm kbirt u sirt adulta nipprova naqleb jien stess xi frażi oħra li seta’ jgħid id-doppjatur. Din kienet waħda mir-raġunijiet għaliex għażilt li nidħol għall-Maġisteru fl-Istudji tat-Traduzzjoni u t-Terminoloġija fl-Università ta’ Malta u waslitni sabiex nikteb din id-dissertazzjoni billi nipproduċi sottotitli bit-Taljan tal-film Malti Simshar. Din id-dissertazzjoni hija maqsuma f’erba’ kapitli. Fl-ewwel kapitlu qiegħda nagħti informazzjoni ġenerali rigward il-film Simshar, b’kitba u direzzjoni ta’ Rebecca Cremona. Dan il-film jirrifletti t-traġedja li kienet seħħet fl-2008 fejn l-aħbar ta’ din id-dgħajsa li għebet ħasdet lil Malta kollha. F’dan l-istess kapitlu nsemmi kif is-sottotitli f’Malta għadhom filbidu u d-Dipartiment tat-Traduzzjoni se jniedi xi study-units fil-qasam tat-traduzzjoni awdjoviżiva fil-kors tal-Maġisteru fl-Istudji tat-Traduzzjoni u t-Terminoloġija. Fit-tieni kapitlu ddeċidejt li nikteb dwar l-istorja tas-sottotitli. Il-qosor ta’ dan ilkapitlu fil-fatt jirrifletti kemm għad m’hawnx daqshekk informazzjoni rigward dan u kemm kienet diffiċli għalija li nsib informazzjoni valida. Insistejt li ninkludi dan il-kapitlu għaliex kienet idea innovattiva f’dissertazzjoni ta’ dan it-tip u ridt nenfasizza kemm l-istorja hija importanti sabiex wieħed jifhem kif wasalna għall-preżent. Fit-tielet kapitlu nsibu t-traduzzjoni u l-adattament tad-djalogu bil-Malti tal-film Simshar (2014). F’din is-sezzjoni nsibu erba’ kolonni li jispjegaw il-proċess mill-bidu nett vi sal-aħħar tas-sottotitli bit-Taljan, fejn wieħed jista’ jikkumpara bejn kolonna u oħra l-proċess tat-titjib fil-lingwa u fit-teknika. Fir-raba’ kapitlu nsibu l-analiżi fejn nikteb dwar l-esperjenza tiegħi, id-diffikultajiet li sibt u kemm it-traduzzjoni u s-sottotitli involvew xogħol u riċerka vasta. Iddeċidejt li ma niddedikax kapitlu sħiħ magħruf aħjar bħala l-Literature Review għaliex għażilt li nintegra tteoriji l-aktar rilevanti u l-aktar użati fit-traduzzjoni awdjoviżiva u fis-sottotitli b’mod partikolari. Dan għamiltu b’mod li nappoġġja l-għażliet li ħadt u fl-istrateġiji li użajt sabiex wasalt għat-traduzzjoni u għall-adattament finali ta’ dan il-proġett. Description: M.A.TRANSLATION Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/24658 2017-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/24642 Title: Traduzzjoni ta’ xi siltiet mir-rumanz ‘Anna’ ta’ Niccolò Ammaniti Abstract: It-teżi ppreżentata hawnhekk hija bbażata fuq xi siltiet mill-ktieb Anna tal-awtur Niccolò Ammaniti u li dawn ġew tradotti mit-Taljan għall-Malti permezz ta’ ħafna riċerka, dizzjunarji kif ukoll siti web. Ma’ dawn it-traduzzjonijiet se jidhru noti f’qiegħ il-paġna li fihom nispjega aħjar il-ħsibijiet tad-deċiżjonijiet aħħarin tiegħi: għaliex użajt kelma u mhux oħra, jew għaliex użajt espressjoni Maltija għall-kuntest li kelli quddiemi. Min-naħa l-oħra, il-varjanti u l-bidla fis-sintassi jiddominaw parti kbira mit-traduzzjoni. Wara ttraduzzjoni jsegwi l-kapitlu dwar l-analiżi ġenerali li hija magħmula minn kategoriji u aspetti differenti, u li bħala traduttriċi kelli nħabbat wiċċi magħhom kważi l-ħin kollu. B’żieda ma’ dan, ma jonqos ukoll li tingħata ħarsa ġenerali lejn l-awtur inkwistjoni u xxogħlijiet tiegħu, filwaqt li l-enfasi ewlenija tkun fuq l-aħħar ktieb tiegħu Anna li ġie ppubblikat fl-2015. Dawn l-aspetti huma spunti addizzjonali sabiex it-traduttur jifhem aktar it-test li għandu quddiemu, u b’hekk jittraduċi b’għaqal u għarfien. Barra minn hekk, huma bosta r-raġunijiet li wassluni biex nittraduċi partijiet minn dan irrumanz. Qabelxejn il-lingwa sors hija dik Taljana, u nistqarr li minn dejjem kont ngħożż u nitpaxxa nistudja l-letteratura u l-lingwistika. Għalhekk ħassejt li kienet aktar ta’ sfida li nittraduċi mit-Taljan milli mill-Ingliż u x’aktarx għaliex l-Ingliż huwa t-tieni lingwa tagħna (wara l-Malti), filwaqt li t-Taljan jaqa’ fit-tielet post. Raġuni oħra kienet li fix-xogħol fulltime tiegħi bħala traduttriċi nittraduċi biss dokumenti tekniċi u speċjalizzati u ftit li xejn nittraduċi kotba letterarji. Għalhekk kelli nkun innovattiva u oriġinali filwaqt li nimxi a pari passu mal-kitba tal-awtur innifsu. Ta’ min jistqarr ukoll li huma bosta t-traduzzjonijiet li saru mit-Taljan għall-Maltin, fost dawn ta’ Oliver Friggieri u ta’ Alfred Palma, iżda huma limitati t-traduzzjonijiet Maltin mit-Taljan modern. B’hekk xtaqt, li permezz talkontribuzzjoni ċkejkna tiegħi, inwassal il-kultura moderna Taljana fil-gżejjer Maltin. Filwaqt li nżommhom bħala żewġ identitajiet distinti minn xulxin f’termini ta’ lingwa u kultura. Anke jekk ix-xebh bejniethom jispikka. Permezz tat-traduzzjonijiet mill-ktieb Anna ppruvajt noħloq lingwa mexxejja, mimlija espressjonijiet u fuq kollox għożża u mħabba għal min għandu għal qalbu l-ilsien Malti. Description: M.A.TRANSLATION Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/24642 2017-01-01T00:00:00Z https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/24606 Title: A comparative analysis of two Maltese translations of selected extracts from William Shakespeare’s ‘Macbeth’ Abstract: Despite being written four centuries ago, to this day Shakespeare’s literary works enjoy universal acclaim. Through translation, several of these works are now also available in Maltese. The aim of this study is to analyse excerpts from two translations of Shakespeare’s Macbeth into Maltese. This dissertation discusses some of the theoretical issues related to literary translation, in particular the genre of poetic drama since Macbeth is written in blank verse. The concept of what constitutes a tragic drama and the characteristics of a Shakespearean tragedy are outlined in order to understand the salient features that should be present in the two Maltese translations of Macbeth. The comparative analysis of the two target texts focuses on the strategies employed by Alfred Palma and Ġużè Bartolo in their translations. Issues such as translation shifts, the level of equivalence between the source text and the target texts, generalisation vs particularisation and foreignisation vs domestication strategies are analysed. Special attention is given to the translation of literary devices, since in Macbeth figurative language abounds and is crucial to the development of the prevalent themes of evil, ambition, the supernatural as well as feelings of guilt and inner conscience. Furthermore, although Macbeth is largely written in blank verse, it also contains instances of prose and rhyme, so the analysis looks at the translation of these different metrical types. The differences in the translating style of the two translators are also commented on. The similarities and differences between the two target texts demonstrate that despite the observation that two translations, just like two snowflakes, can never be alike (Rabassa 1989: 1–13) yet formal correspondence and equivalence can be attained by means of different translation strategies, resulting in target texts that illustrate the wide scope of the Maltese language in literary translation. Description: M.A.TRANSLATION Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/24606 2017-01-01T00:00:00Z