Mill-Arkivji : Programme 102 : David Grech

Abstract

Mistieden fil-programm ‘Mill-Arkivji’ tal-15 ta’ Ġunju 2025 huwa s-Sur David Grech, riċerkatur tal-avjazzjoni. Huwa se jkellimna fuq ir-riċerka li għamel dwar il-Vulcan Bomber XM645 li kien waqa’ f’Ħaż-Żabbar 50 sena ilu. David se jgħid x'wassal li beda jirriċerka fuq il-waqa' tal-Vulcan XM645 Bomber, ir-riċerka li għamel sew fl-Arkivju Nazzjonali f’Malta kif ukoll f’dak tal-Ingilterra. Huwa jirreferi għaż-żewġ inkjesti li saru, waħda Malta u l-oħra l-Ingilterra; il-bosta rapporti ppubblikati fil-ġurnali, kif ukoll intervisti ma’ dawk li b’xi mod kienu hemm. X'kien dan l-ajruplan? Għala kien qed jittajjar fuq Malta? Kif kienet il-ġurnata tal-14 t'Ottubru 1975? X'ġara eżatt fis-1:30pm? Grech jagħti deskrizzjoni ċara tal-vittmi li mietu f’din id-diżgrazzja 5 tal-ekwipaġġ u mara Żabbarija, Vinċenza Zammit. Jgħid li l-pilota kien salva.

Fil-qosor jgħidilna x'kienet is-sitwazzjoni f’dak il-ħin tad-diżgrazzja u kif l-aħbar xterdet madwar Malta kollha. Kif kien irrapurtat fil-midja internazzjonali? X'kienet ir-reazzjoni tal-Gvern, forzi armati, il-paramediċi, l-istampa u l-Knisja?

David Grech jagħmel referenzi għal diżgrazzji oħra simili, dik tal-waqa' tal-Lavro Lancaster f'Ħal-Luqa fl-1952, u dak tar-Rabat, Vickers Wellington fl-1946 qrib l-iskola.

David Grech twieled Malta u jgħix iż-Żejtun. Huwa ggradwa fit-teknoloġija tal-informatika u għandu master's degree. David kien xhud kontemporanju tat-tmiem traġiku ta’ XM645, il-vulcan li kien waqa f’Ħaż-Żabbar f’Ottubru tal-1975. Huwa għandu interess qawwi fl-istorja tal-avjazzjoni u passjoni għar-riċerka. Dawn kollha sawwarhom fil-pubblikazzjoni 'Forty-Six Feet Short: The Tragic End of Vulcan Bomber XM645 and the Aftermath’.

F’din il-pubblikazzjoni, l-awtur jipprovdi lill-qarrejja rakkont konvinċenti u imparzjali ta’ waħda mill-istejjer koroħ fl-istorja tal-avjazzjoni Maltija. Wara karriera twila fis-settur tal-IT, David issa jaħdem fl-avjazzjoni.