Ritratti mżellġa u vuċijiet Imbiegħda : l-istorja, il-memorja u l-verità f'Castillo

Abstract

F’ riċensjoni dwar l-adattament ċinematografiku ta' ls-Sriep Reġgħu Saru Velenużi ta' Alex Vella Gera, Virginia Monteforte tikkummenta dwar membri mill-udjenza u riċensuri oħra li ddiżappuntaw ruħhom meta raw il-film għax ir-rappreżentazzjoni tas-sebgħinijiet u t-tmeninijiet f'Malta ma kinitx sinċiera u preċiża biżżejjed. K. Penza, l-awtriċi tal-ġeneru polizjesk, mistħajla u maħluqa mill-awtriċi Clare Azzopardi, spiss kienet tirċievi ittri ta' tifħir għar-rumanzi tagħha fuq l-Ispettur Castillo; imma kienu jibagħtulha wkoll ittri ta' akkuża u theddid: "Nixtieqek tkun taf li xejn mhuma jintgħoġbu l-insinwazzjonijiet dwar il-korp tal-pulizija u l-Kummissarju" (236). Dawn il-preokkupazzjonijiet jistidnuna nirriflettu fuq ir-relazzjoni bejn il-letteratura fuq naħa, u l-istorja, il-memorja, u l-verità fuq l-oħra. X'responsabbiltà għandha, jekk għandha, il-letteratura lejn il-verità storika jew il-memorja kollettiva u soċjali? Skont Davis u Meretoja, meta l-awturi jiktbu dwar suġġetti sensittivi bħall-Olokawst ma jistgħux jgħidu li jridu għax hemm limiti u aspettattivi leġittimi li jmexxuhom (274). Iridu jew ma jridux, l-awturi Maltin ukoll jirriflettu fuq dawn l-aspettattivi u ma jistgħux jinjorawhom. Ngħidu aħna, l-istorja jew il-memorja nazzjonali jillimitaw il-flessibbiltà tal-liċenzja artistika u jikkontrollaw in-narrattivi mistħajla dwar Malta wara l-Indipendenza?