Politika lingwistika għax-xandir f’Malta

Abstract

Ix-xandir għandu sehem ewlieni fil-pjanifikazzjoni lingwistika. Ir-radju, it-televiżjoni, u l-mezzi diġitali, minbarra li jwasslulna l-informazzjoni u l-intratteniment, jinsġu n-narrattivi u n-normi lingwistiċi, ixerrdu reġistri partikolari, u jsawru l-identità jew l-identitajiet kulturali (Spolsky, 2009; Shohamy, 2006). Ilmezzi ta’ komunikazzjoni huma mera tar-realtajiet lingwistiċi daqskemm mudell li jinfluwenza kif tintuża l-lingwa u liema forom jitqiesu ‘korretti’ jew popolari.

Id-dritt li nikkomunikaw u li taslilna l-informazzjoni bi lsienna hu wieħed middrittijiet fundamentali tal-bnedmin. Skont l-artiklu 19 tal-Istqarrija Universali tal- Jeddijiet tal-Bniedem (Nazzjonijiet Uniti, 1948), kulħadd għandu l-jedd li “jfittex, jirċievi u jgħaddi tagħrif u ideat bil-mezzi li jidhirlu, mingħajr konsiderazzjoni ta’ fruntieri.” Peress li x-xandir jilħaq udjenzi kbar, politika lingwistika għal dan is-settur ikollha effett dirett fuq min jinstema’ u min jitħalla bla leħen, fuq min jista’ jisma’ u min le (permezz tas-sottotitli, id-doppjaġġ, il-lingwa tas-sinjali, u mezzi oħra ta’ aċċessibbiltà lingwistika u inklużjoni), u fuq kif tista’ tiżviluppa l-lingwa għax hi l-media li ħafna drabi tiddetta l-moda lingwistika. [silta]

Prof. Spagnol’s contribution critically examined the broadcasting sector, embracing radio, television, and digital media, as a primary engine of linguistic planning. Broadcasting establishes what is considered "correct" or prestigious language.

The Regulatory Landscape

Spagnol detailed the current framework, which relies on the Broadcasting Act and the Code on the Proper Use of the Maltese Language. This code distributes responsibility across three tiers:

1. Individual Broadcasters (presenters/journalists).

2. Station Management (editorial boards).

3. The Broadcasting Authority.