Il-politika lingwistika

Abstract

X’inhi l-lingwa? : Il-lingwa għandha żewġ aspetti fundamentali li jikkaratterizzawha: l-aspett formali u l-aspett funzjonali. Mill-aspett formali, il-lingwa narawha bħala sistema konjittiva li tipproċessa elementi u strutturi mentali fuq livelli differenti: (a) il-ħsejjes (foni, fonemi) u t-tagħqid tagħhom, li nistudjawhom fil-fonetika u fil-fonoloġija; (b) il-binja tal-kelma u tas-sentenza, li nistudjawhom fil-morfoloġija u fis-sintassi, u li flimkien jibnu l-grammatika; u (ċ) it-tifsira u l-użu fil-kuntest, li nistudjawhom fis-semantika u fil-pragmatika. Mill-aspett funzjonali, nikkonsidraw il-lingwa bħala sistema komunikattiva u soċjali li tikkodifika u tittrażmetti l-ħsibijiet, l-emozzjonijiet, il-kultura, l-istorja, it-tradizzjonijiet u, fuq kollox, l-identità tal-individwi li jużawha, jiġifieri l-kelliema, is-signers1 u l-kittieba. Hemm rabta intima bejn il-lingwa, l-individwu, u s-soċjetà: Il-lingwa hija ħolqa f’katina li torbot individwu ma’ ieħor li biha l-individwu jħoss li huwa parti integrali mill-komunità li jgħix fiha; il-lingwa hija l-bażi ta’ kull attività tal-bniedem: soċjali, kulturali, ekonomika, eċċ.

Prof. Fabri provided the definitions required to navigate the conference's theme. He viewed language through dual lenses: as a formal cognitive system (involving phonology, syntax, and semantics) and as a functional social tool (encoding culture, history, and identity). In the context of globalisation and Malta’s rapid demographic shifts, he argued that a laissez-faire approach is insufficient; deliberate policy is required to protect the national language.