Il-Knisja u n-narrattiva reliġjuża fil-kitba u d-diskors ta’ Duminku Mintoff

Abstract

Dom Mintoff (1916-2012) huwa magħruf bħala persunaġġ li kien iħobb iħaddem l-arti tar-retorika għal finijiet politiċi. Fuq dan inkiteb ħafna u hemm bosta sorsi fuq xiex wieħed jimxi, anki peress li d-diskorsi tiegħu kienu jkunu fit-tul, xi kultant tul ta’ bosta sigħat. Hemm inqas materjal fuq il-kitba tiegħu, imma mir-riċerka li għamilt, hemm kuntrasti interessanti. Hemm similaritajiet bejn il-kitba u d-diskorsi fejn tidħol il-viżjoni tiegħu; ċioè dik li jara lil Malta ħielsa minn kull rabta barranija imma li ssib postha fil-familja tan-nazzjonijiet, Malta sekolari b’element ta’ antagoniżmu lejn il-Knisja (iżda mhux, neċessarjament, lejn il-Kristjaneżmu) u Welfare State msejjes fuq prinċipji Soċjalisti. Imma lil hinn minn dan, hemm kuntrast qawwi bejn il-kitba u d-diskorsi tiegħu. Id-diskorsi kienu jsiru bil-Malti, filwaqt li l-kitba kienet kważi esklussivament bl-Ingliż. Id-diskorsi bil-Malti kienu jsiru spirtu pront, u ħafna drabi ma kienx joqgħod lura milli jitkellem xi ftit vulgari. Il-kitba kienet mirquma, b’sentenzi miktuba b’Ingliż fin u preċiż. Huwa impossibbli fil-ħin allokat niffoka fuq kull aspett mir-retorika ta’ Mintoff. Minflok, se niffoka fuq paradoss li naraw fil-kitba ta’ Mintoff, li hu rifless ukoll fid-diskorsi tiegħu. Dan l-element huwa dak reliġjuż.