Mill-Arkivji : Programme 83 : Liam Gauci

Abstract

Is-Sur Liam Gauci hu l-mistieden fil-programm ‘Mill-Arkivji’ tat-12 ta’ Jannar 2025. Huwa se jkellimna fuq l-aħħar pubblikazzjoni tiegħu ‘Morte o Fortuna: Corsairs in Malta 1747-1798’ ippubblikat minn Heritage Malta. Liam Gauci se jittratta l-qagħda tal-kursari f’Malta fit-tieni nofs tas-seklu 18 b’wieħed mill-protagonisti jkun il-kaptan minn Korsika, Guglielmo Lorenzi.

F’din it-taħdita interessanti, Liam se jiffoka fuq il-vjaġġ twil ta’ riċerka li għamel fl-Arkivji Nazzjonali propju fuq il-faxxikli tat-Tribunal tal-Armamenti kif ukoll dawk tal-Konslu tal-Baħar. X’inhuma dawn id-dokumenti? X’tagħrif insibu fihom?

Liam jagħti deskrizzjoni ċara tal-ħajja tal-kursara, it-tbaħħir u dak li kienu jiltaqgħu miegħu fuq il-baħar. Min kien Gregorio Cassar? X’kienet il-ħajja ta’ skjav li d-destin jidħaqlu? Il-kursara kellhom triq waħda - jew fortuna jew il-mewt. Liam Gauci ippinġi x-xenarju b’eżempji mill-arkivji.

Fit-tieni parti tal-programm, Liam jitkellem fuq it-testment sigriet ta’ Guglielmo Lorenzi li nstab riċenti ma’ bosta testmenti sigrieti, li llum jinsabu fi ħdan l-Arkivji Nazzjonali. X’fih eżatt dan it-testment sigriet? Lil min iħalliehom flusu? Għala kiteb biex martu tibqa’ b’idha f’idha, u ż-żewġ nisa oħra kitbilhom ħafna flus? X’fih differenza mit-testment tal-1799 ftit mumenti qabel Lorenzi ġie maqtul mill-Franċiżi?