L-ewwel dwal fit-triqat tal-Belt

Abstract

Qabel is-Seklu Dsatax ma kien għad għandna ebda servizz pubbliku ta' dwal fit-toroq ta' Malta u Għawdex. Tul iż-żminiiiet tan-Nofs u għall-ewwel mitejn sena tal-ħakma ta' l-Ordni f'Malta, l-iktar li kont tara xi torċa jew ban, kif kienu jgħidulha, magħmula minn ħabel tal-ħaxix miksi b'xi żift jew qatran, li kienu jgħaddu biha n-nies bil-lejl biex hekk jipprovdu daqsxejn ta' dawl fit-toroq ta' dak iż-żmien. Bejn is-sena 1745 u 1756 bdiet bħal tqanqila biex ikun hawn għall-inqas xi ftit dwal bil-lampi taż-żejt ġewwa t-triqat tal-Belt. Din it-tqanqila tnisslet fost il-poplu, imħeġġa minn raġunijiet sew ta' kumdità kif ukoll ta' devozzjoni lejn il-qaddisin l-aktar popolari f'inħawi differenti tal-Belt. Meta f'Marzu ta' l-1745 il-Gran Prijur tal-Ġermanja, Nesselrode, ħallas minn butu biex għamel ħames statwi tal-ġebel madwar il-Kulleġġ tal-Ġiżwiti, il-lum il-bini ta' l-Università tat-tagħlim, żgur qatt ma basar illi dan il-għemil tiegħu kellu jkun il-bidu tad-dwal fit-triqat ta' Malta.