Malta u l-ħidma fuq il-baħar

Abstract

Semmejt fil-ħarġiet ta' qabel il-Kampanji tad-Dardanelli u Salonika. Dawn nistgħu ngħidu kienu l-uniċi kampanji li l-flotot ta' l-Alleati kellhom iżommu fit-tul b'dak kollu li kien jinħtieġ armati magħmulin minn eluf ta' suldati eluf ta' mili l' bogħod mill Ingilterra. Dan kien possibbli billi l-Alleati, l-aktar l-Ingilterra, kellha flotta potenti ħafna u għalhekk kellha kontroll assolut fuq il-baħar. Barra minn hekk, pajjiżna kien il-fortizza kolonja ewlenija tagħha fil- Mediterran u għalhekk setgħet tgħabbi u tħott il-vapuri tagħha fil-port tagħna bla xkiel ta' xejn, issewwi l-vapuri tagħha meta jisfgħu b'xi ħsara u ddewwi s-suldati u l-baħrin tagħha meta jindarbu jew jomordu fil-kampanji tagħhom. Hekk naraw li għalkemm Malta ma kellhiex issofri mill-ħsarat li ġarrbet fit-Tieni Gwerra Dinjija, swiet ħafna tul il-Gwerra l-Kbira bħala bażi navali u militari.