L-Assedju l-Kbir ta' l-1565 fuq il-Forti San Mikiel u s-sehem ta' Marija Bambina

Abstract

L-Assedju l-Kbir tal-1565 huwa meqjus bħala paġna glorjuża fl-istorja ta’ Malta u tal-Isla, fejn il-Forti San Mikiel kien fil-mira ta' attakki kbar. Saħansitra qabel il-waqgħa ta’ Sant’Iermu, kien beda xogħol kbir lejl u nhar biex jissaħħu s-swar u tpoġġew kanuni biex jiddefendu kontra l-għadu. Il-Gran Mastru La Valette ordna wkoll il-bini ta’ palizzata fil-baħar u pont tad-dgħajjes bejn il-Birgu u l-Isla biex jiffaċilitaw id-difiża. Matul Lulju, it-Torok wettqu attakki bla ħniena, bħal dak immexxi minn Hassan Pascià, iżda l-Maltin dejjem irnexxielhom jerġgħu jieħdu l-kontroll tal-forti, anke meta skoprew pjanijiet sigrieti tat-Torok biex jidħlu minn taħt l-art. Il-qlubija tal-poplu Senglean spikkat b’mod speċjali, b’nisa u tfal jiġġieldu spalla ma’ spalla mal-kavallieri billi jwaddbu l-ġebel fuq l-għadu. Inġiniera Maltin bħal Ġlormu u Indrì Cassar taw sehem kruċjali fit-tfarrik ta’ pontijiet u torrijiet tat-Torok. Minkejja li t-Torok ippruvaw jikkorrompu lill-poplu b’wegħdi ta’ libertà, in-nies tal-Isla baqgħu fidili lejn l-Ordni. Ir-rebħa finali kienet imbiddla mal-festa ta’ Marija Bambina fit-8 ta’ Settembru, jum li ġab ferħ kbir wara xhur ta' tixrid ta' demm. Għal din ir-reżistenza, l-Isla kisbet it-titlu ta' Civitas Invicta. Wara li l-assedju ħalla lill-poplu f'faqar kbir, il-Kunsill tal-Ordni fid-9 ta' Frar 1601 finalment aċċetta t-talba tagħhom biex jaħfrilhom iċ-ċens perpetwu fuq djarhom bħala radd ta' ħajr għal sehemhom.