G.A. Vassallo : il-poeta tas-safar

Abstract

rapport tal-kummissarji Austin u Lewis johrog kwadru iswed ta' faqar u nuqqas fost il-klassi tal-haddiema f'Malta, l-iktar il-bdiewa, is-sajjieda u nissiega. Spicca dak iz-zmien meta n-newl kien igib il-hena, u l-gid lil hafna u hafna familji; fl-1836 mara tinsiglek mill-erbgha ta' filghodu sad-disgha ta' bil-leil biex taqlaghlek inqas minn sold! U l-bdiewa? Hafna minnhom kellhom id-dejn u biex ihallsu kienu jbiehu l-ucuh qabel iz-zrigh xi kull tant b'nofs prezz, u meta xi bidwi jiftaqar ghal kollox u jidhollok lavrant ma' haddiehor kien jaqlaghlek minn 6 sa 8 soldi, u fix-xitwa sold biss kuljum u ftit xghir mieghu. Mhux ghageb mela li hafna minnhom bdew ihallu pajjizhom u jemigraw min ghall-Egittu jew Barberija, u min ghall-Grecja, Kostantinopli, Spanja, Sqallija u sahansitra 'l boghod sal-Brazil, British Guiana u I-West Indies. A. V. Laferla jzid ighid li skond dispacc tal-4 ta' Marzu, 1840, bejn elfejn u tlitt elef Malti, haddiema u nies tas-snajja', kienu jsiefru ta' kull sena ghall-Lvant, l-Egittu jew Barberija, Ii minnhom hafna mbaghad kienu jergghu lura.