Aspetti minn “Ħelsien"

Abstract

Helsien (1940) jieħu sehem bis-sħiħ fl-evoluzzjoni tar-rumanż realista Malti li beda jgħolli rasu fis-snin tletin f'relazzjoni mal-vena storiko-romantika li għal żmien twil hi l-vena ewlenija tal-letteratura tagħna. Ir-realiżmu lokali, bħall-mudelli barranin aktar bikrija, kien mera ta' soċjeta kumplessa li bdiet titlob doża aktar qawwija ta' osservazzjoni soċjoloġika. Ir-rumanz realista bħal speċi ried jikkonserva f'dokument il-ħajja kontemporanja, biex barra li jikxef it-tensjonijiet tal-mument, jirrekordja sa l-iċken dettal sura ta' ħajja li kienet qiegħda tinbela' mill-forza tal-progress. Ir-riformista, f' dan is-sens, sar ukoll l-istorku soċjali. Bejn żewġ ġibdiet, minkejja li r-realiżmu hu aktar marbut ma' l-ambjent belti, fIl-każ Malti r-raħal baqa' punt ta' riferiment importanti. L-ideal romantlku tar-raħal bħala eżempju tal-valuri tradizzjonali f'kuntrast mad-dekadenza u t-tħassir tal-belt ma għebx għal kollox.